Hai doanh nghiệp cùng ngành, doanh thu gần bằng nhau, có thể đang chịu hai mức thuế thu nhập doanh nghiệp khác nhau chỉ vì cách xác định doanh thu làm căn cứ khác nhau. Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, từ năm 2026 thuế suất TNDN có ba mức theo doanh thu: 15%, 17% và 20%, thay vì áp chung một mức như trước đây. Bài viết dưới đây tổng hợp mức thuế suất theo từng ngưỡng doanh thu và cách xác định đúng doanh thu làm căn cứ, để kế toán và chủ doanh nghiệp tránh áp sai bậc thuế suất khi quyết toán.
Thuế suất TNDN 2026 theo doanh thu gồm những mức nào?
Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026 được xác định theo tổng doanh thu năm của kỳ tính thuế trước liền kề:
- Tổng doanh thu không quá 3 tỷ đồng: thuế suất 15%.
- Tổng doanh thu trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng: thuế suất 17%.
- Tổng doanh thu trên 50 tỷ đồng: thuế suất 20% (mức phổ thông).
Tổng doanh thu làm căn cứ bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác, theo phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh kèm tờ khai quyết toán thuế TNDN của kỳ tính thuế năm trước liền kề.
Thuế suất 15% và 17% không áp dụng cho công ty con, hoặc công ty có quan hệ liên kết mà bên liên kết không đáp ứng điều kiện hưởng hai mức thuế suất này, cũng như một số khoản thu nhập đặc thù (chuyển nhượng vốn, bất động sản, dự án đầu tư...).
Doanh nghiệp mới thành lập hoặc hoạt động chưa đủ 12 tháng thì tính thế nào?
Hai trường hợp đặc biệt cần lưu ý:
- Doanh nghiệp mới thành lập: tạm xác định thuế suất theo doanh thu dự kiến (15% nếu dự kiến không quá 3 tỷ; 17% nếu dự kiến không quá 50 tỷ), tạm nộp theo quý. Khi quyết toán, nếu doanh thu thực tế không đáp ứng điều kiện đã tạm tính, doanh nghiệp phải nộp bổ sung phần thuế còn thiếu và tiền chậm nộp.
- Doanh nghiệp hoạt động dưới 12 tháng trong năm trước liền kề: doanh thu làm căn cứ bằng doanh thu thực tế chia cho số tháng hoạt động rồi nhân 12 tháng. Ví dụ hoạt động 10 tháng với doanh thu 3 tỷ đồng, doanh thu làm căn cứ sẽ là 3,6 tỷ đồng, tương ứng thuế suất 17% thay vì 15%.
Vì sao doanh nghiệp dễ áp sai bậc thuế suất và nên bắt đầu rà soát từ đâu?
Sai lệch thường đến từ việc doanh thu các kỳ nằm rải rác ở nhiều sổ sách, file Excel hoặc phần mềm bán hàng - kế toán không đồng bộ, khiến việc tổng hợp đúng con số làm căn cứ trở nên thủ công và dễ sai. Khi áp sai bậc thuế suất, doanh nghiệp có thể bị truy thu và tính tiền chậm nộp sau quyết toán.
Tình huống minh hoạ: một doanh nghiệp thương mại quy mô vừa có nhiều chi nhánh từng theo dõi doanh thu bằng các file Excel riêng của từng chi nhánh, khiến việc tổng hợp doanh thu cuối kỳ chậm và có lúc lệch số giữa các chi nhánh. Sau khi đưa doanh thu bán hàng của các chi nhánh về một hệ thống dữ liệu chung và đối chiếu theo đúng kỳ tính thuế, doanh nghiệp xác định được ngưỡng doanh thu làm căn cứ sớm hơn, giảm rủi ro phải nộp bổ sung sau quyết toán. Đây là ví dụ minh hoạ cho cách tiếp cận, không phải số liệu của một khách hàng cụ thể.
Một cách tiếp cận an toàn là rà soát định kỳ doanh thu theo kỳ tính thuế trên cùng một nguồn dữ liệu, tương tự cách nhiều doanh nghiệp đã áp dụng khi chuẩn bị dữ liệu kế toán theo Luật Quản lý thuế 2025 hay khi cập nhật bảng lương theo thuế TNCN 2026. Việc này càng quan trọng với các doanh nghiệp siêu nhỏ đang dùng người thân làm kế toán, nơi rủi ro sai số liệu vốn đã cao hơn.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp bài toán này, Smartcore có thể cùng bạn rà soát cách theo dõi doanh thu theo kỳ để xác định đúng ngưỡng thuế ưu đãi trước kỳ quyết toán tiếp theo.